صلح و سازش در دعاوی
از آنجایی که زندگی بشر به گونه ایست که افراد جامعه مدام در ستیز و تنش قرار دارند، باید به مرجعی که بین افراد به عدالت قضاوت نماید مراجعه کرده و به حل مشکلشان ترتیب اثر بخشند. این مرجع قوه قضاییه است که هدف اصلی آن حل اختلافات و صدور رای میباشد. اگرچه در نگاه کلی وضایف اصلی دادگاهها رسیدگی و صدور حکم است، اما مسئلهی دستور روسای قوه قضاییه به محاکم و قضات جهت برقراری صلح و سازش در کلیه پروندهها اعم از حقوقی، همواره در این بین خود نمایی میکند. یکی از پررنگترین اقدامات در دعاوی حقوقی صلح و سازش است. زیرا کیفری برای شخصی که حکم به ضرر او انشاء میگردد در دعاوی حقوقی وجود ندارد بنابراین برقراری صلح و سازش در این دعاوی به مراتب راحتتر میباشد.
شرایط صحت عقد صلح در دعاوی حقوقی
درخواست صلح و سازش در دعاوی حقوقی
قاعدتا زمانی که اختلاف بین افراد افزایش مییابد به دادگاه مراجعه کرده و محاکم، مرجع رسیدگی به آن اختلافات خواهند بود. علیرغم این موضوع، طرفین دعوا میتوانند هر زمان که بخواهند با استفاده از حق پیش بینی شده برای آنها، دعوا را از طریق مصالحه خاتمه دهند. این خواسته مطابق قانون باید در فرم دادخواست مطرح شده و دادگاه وقتی را تعیین کرده و طرفین را به انجام این امر دعوت نماید.
صلح و سازش در دعاوی حقوقی من جمله قراردادها
مطابق موارد ذکر شده هر دو طرف دعوا میتوانند از طریق سازش حین دادرسی دعوا را خاتمه دهند که این کار مستلزم طرح شدن در قالب دادخواست است. در صورتی که خوانده حاضر به سازش نشود و یا در جلسه حاضر نگردد، تایید قرار رد دادخواست توسط محکمه، مختومه شدن پرونده را سبب میگردد زیرا رضایت طرفین به طور قطعی برای انجام مصالحه ضروری است.
نکات مهم گزارش اصلاحی مربوط به صلح و سازس در دعاوی حقوقی
- طرح دعوای ابطال گزارش اصلاحی یا سازش نامه، اگر بر حسب قانون باشد قابل پذیرش است. چراکه مبنای این گزارش بر توافق طرفین جهت برقراری صلح و سازش بوده و ممکن است به هر دلیل قانونی قابل ابطال باشد.
- گزارش اصلاحی آثار یک رای را داشته و قطعی است.
- صدور گزارش اصلاحی در پروندههای کیفری مطابق قانون مجاز نمی باشد.
- در گزارش اصلاحی امکان طرح همان دعوی وجود ندارد چرا که این گزارش اعتبار امر مختومه را دارد و همچنین صدور اجرائیه نسبت به آن ممکن نیست.
- بنابر دلایلی از جمله رای محسوب نشدن گزارش اصلاحی، قابلیت اعتراض، فرجام، اعاده دادرسی و همچنین اعتراض ثالث را نخواهد داشت.
- اگر دعوایی از طریق سازش ختم به خیر شود، بنا بر ماده 517 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به خسارت نسبت به آن دعوا صادر نمیشود مگر آنکه ضمن سازش تصمیمی اتخاذ شده و در گزارش ثبت شود.
صلح و سازش درجرایم قابل گذشت
آن دسته از جرایمی که با رضایت شاکی، تعقیب، رسیدگی یا اجرای حکم آن متوقف میشود، جزء جرایم قابل گذشت است. گذشت باید بدون هیچ قید و شرطی و همچنین به صراحت بیان شود. علاوه بر اینکه صلح و سازش از بارزترین انواع مصالحه است، در عین حال از آن به عنوان یکی از اسباب زوال دادرسی یاد میشود.
صلح و سازش پروندههای حقوقی در کجا تحقق مییابد؟
- سازش در دفاتر رسمی: هرگاه صلح و سازش در دفاتر اسناد رسمی انجام شود مطابق ماده 181 قانون آیین دادرسی مدنی، ختم موضوع به موجب سازش نامه در پرونده مربوطه توسط دادگاه قید شده و اجرای آن طبق مقررات راجع به اجزای مفاد اسناد لازم الاجرا خواهد بود.
- صلح و سازش در دادگاه: در صورت واقع شدن سازش در دادگاه، شرایط آن در صورت جلسه دادگاه منعکس شده و به امضای طرفین پرونده و دادرس خواهد رسید.
- صلح و سازش طرفین خارج از دادگاه: هر گاه سازش نامه غیر رسمی بوده و همچنین سازش خارج از دادگاه انجام شده باشد، طرفین باید با حضور در دادگاه به صحت آن اقرار کنند. سپس اقرار طرفین در صورت جلسه دادگاه قید شده و به امضای طرفین و دادرس میرسد.
سوالات متداول درمورد صلح و سازش در دعاوی
صلح و سازش در دعاوی چیست و چه کاربردی دارد؟
صلح و سازش در دعاوی به معنای توافق طرفین دعوا برای خاتمه دادن به اختلافات حقوقی است. این روش، امکان پایان دادن به پرونده بدون صدور حکم قطعی را فراهم میکند و از جنبههای قانونی و انسانی حل اختلاف حمایت میکند.
چه شرایطی برای صحت عقد صلح در دعاوی حقوقی لازم است؟
برای صحت عقد صلح در دعاوی حقوقی، توافق طرفین ضروری است. دعوا باید در قالب دادخواست صلح مطرح شود و دادگاه وقت رسیدگی تعیین میکند تا طرفین در جلسه حاضر شده و نسبت به مصالحه اقدام نمایند. رضایت هر دو طرف شرط اساسی است.
صلح و سازش چه آثاری بر پرونده دارد؟
گزارش اصلاحی یا سازش نامه در پروندههای حقوقی، اثر امر مختومه دارد و مانع از طرح همان دعوا دوباره میشود. همچنین این گزارش قابلیت صدور اجرائیه ندارد و از آن نمیتوان برای اعتراض، فرجام، اعاده دادرسی یا اعتراض ثالث استفاده کرد.
صلح و سازش در جرایم قابل گذشت چگونه است؟
در جرایم قابل گذشت، صلح و سازش به معنی رضایت شاکی برای پایان رسیدگی و توقف اجرای حکم است. گذشت باید بدون قید و شرط و به صراحت بیان شود و یکی از اسباب زوال دادرسی محسوب میشود.
صلح و سازش در کجا و چگونه انجام میشود؟
صلح و سازش میتواند در دفاتر اسناد رسمی، در دادگاه یا خارج از دادگاه انجام شود. در هر حالت، صحت سازش باید توسط دادگاه تایید شود و در صورت جلسه یا سند رسمی ثبت و امضا گردد تا اثر قانونی پیدا کند.
صلح و سازش در دعاوی یعنی چی و چه کاربردی داره؟
صلح و سازش یعنی طرفین دعوا با رضایت هم اختلافشون رو بدون صدور حکم حل کنن. این کار باعث میشه پرونده سریعتر بسته بشه و از ادامه دعوا جلوگیری بشه.
چه شرایطی برای صحت عقد صلح در دعاوی لازمه؟
طرفین باید با رضایت کامل اقدام کنن و این درخواست باید در دادگاه یا فرم دادخواست رسمی مطرح بشه. بدون رضایت هر دو طرف، صلح معتبر نیست.
صلح و سازش چه اثراتی روی پرونده داره؟
وقتی صلح و سازش ثبت بشه، پرونده مختومه محسوب میشه و امکان صدور حکم خسارت یا اجرای آن از بین میره، مگر اینکه در سازش نامه صراحتاً پیشبینی شده باشه.
میشه صلح و سازش در جرایم کیفری هم انجام داد؟
فقط در جرایم قابل گذشت امکان داره. این جرایم با رضایت شاکی، بدون هیچ قید و شرطی و به صراحت، پرونده بسته میشه.
صلح و سازش باید حتما در دادگاه انجام بشه؟
نه، میشه در دفاتر رسمی یا حتی خارج از دادگاه انجام داد. ولی اگر خارج از دادگاه باشه، باید در حضور دادگاه اقرار به صحت بشه تا معتبر باشه.
آیا گزارش اصلاحی صلح و سازش قابل اعتراضه؟
نه، گزارش اصلاحی یا سازش نامه اعتبار امر مختومه داره و امکان اعتراض، فرجام، اعاده دادرسی یا اعتراض ثالث وجود نداره.
اگه خوانده حاضر به سازش نشه چی میشه؟
دادگاه قرار رد دادخواست صادر میکنه و پرونده مختومه میشه، چون رضایت طرفین برای مصالحه ضروریه.
صلح و سازش چه تاثیری بر اجرای حکم داره؟
وقتی صلح و سازش ثبت بشه، پرونده مختومه میشه و حکم اجرایی صادر نمیشه، مگر اینکه در سازش نامه تصمیم خاصی برای اجرا پیشبینی شده باشه.
صلح و سازش در قراردادها هم ممکنه؟
بله، طرفین میتونن حین دادرسی یا قبل از صدور حکم با رضایت هم اختلاف قراردادیشون رو حل کنن و پرونده رو خاتمه بدن.
سازش خارج از دادگاه چطوری معتبر میشه؟
طرفین باید با حضور در دادگاه صحت سازششون رو اقرار کنن و دادرس اون رو در صورت جلسه ثبت و امضا کنه تا قانونی و معتبر باشه.