زمینگیر شدن کشتی از نظر حقوقی به چه معناست؟
زمینگیر شدن کشتی یا Grounding زمانی رخ می‌دهد که بدنه یا قسمت‌هایی از کشتی با بستر دریا، رودخانه یا آبراه برخورد کند و کشتی توان حرکت عادی خود را از دست بدهد. این حادثه میتواند در اثر خطای ناوبری، کاهش عمق آب، شرایط نامساعد جوی، نقص فنی، خطای انسانی یا عوامل دیگری اتفاق بیفتد. از نظر حقوقی، زمینگیر شدن صرفا یک حادثه فنی محسوب نمی‌شود و ممکن است مسئولیت‌های مختلفی برای مالک کشتی، بهره‌بردار، فرمانده، شرکت مدیریت کشتی یا سایر اشخاص ایجاد کند.
نوع خسارت نیز در تعیین آثار حقوقی حادثه اهمیت دارد. ممکن است خود کشتی، محموله، تجهیزات بندری یا محیطزیست آسیب ببینند و حتی مسیر کشتیرانی مسدود شود. در چنین شرایطی، بررسی علت حادثه و تعیین رابطه میان رفتار اشخاص و خسارت ایجادشده اهمیت زیادی دارد.
برای رسیدگی حقوقی، معمولا گزارشهای دریانوردی، اطلاعات ثبت‌شده در سیستمهای ناوبری، اظهارات خدمه، وضعیت آب‌وهوا، نقشه‌های دریایی و سوابق فنی کشتی بررسی می‌شوند. قراردادهای حمل، بیمه‌نامه‌ها و قوانین قابل اعمال نیز در تعیین مسئولیت نقش دارند.
چه عواملی میتوانند باعث مسئولیت حقوقی در زمینگیر شدن کشتی شوند؟
مسئولیت حقوقی ناشی از زمینگیر شدن کشتی به علت وقوع حادثه و شرایط قرارداد و قوانین حاکم بستگی دارد. یکی از عوامل مهم، خطای انسانی در ناوبری است. اشتباه در تعیین مسیر، سرعت نامناسب، توجه نکردن به علائم دریایی یا محاسبه نادرست عمق آب میتواند در بررسی مسئولیت مورد توجه قرار گیرد. نقص فنی نیز ممکن است عامل اصلی یا یکی از عوامل حادثه باشد. خرابی موتور، سیستم فرمان، تجهیزات ناوبری یا سایر تجهیزات حیاتی در صورتی که با نگهداری نامناسب مرتبط باشد، میتواند مسئولیت مالک یا مدیر کشتی را مطرح کند.
شرایط محیطی مانند طوفان، مه، جریان‌های شدید یا تغییر غیرمنتظره سطح آب نیز ممکن است در وقوع حادثه مؤثر باشند. در این موارد، باید مشخص شود آیا حادثه با وجود رعایت استانداردهای معمول قابل پیشگیری بوده است یا خیر. همچنین وضعیت آبراه و اطلاعات ارائه‌شده درباره عمق و مسیر قابل کشتیرانی میتواند اهمیت داشته باشد. بنابراین تعیین مسئولیت معمولا بر اساس یک عامل واحد انجام نمی‌شود و مجموعه‌ای از شواهد فنی، عملیاتی و حقوقی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
مسئولیت مالک و بهره‌بردار کشتی در زمینگیر شدن چیست؟
مالک و بهره‌بردار کشتی ممکن است در صورت وجود شرایط قانونی، نسبت به خسارتهای ناشی از زمینگیر شدن مسئول شناخته شوند. یکی از وظایف اساسی مالک یا شرکت بهره‌بردار، فراهم کردن کشتی مناسب برای سفر دریایی و اطمینان از وضعیت فنی و عملیاتی آن است.
اگر مشخص شود کشتی از نظر تجهیزات، موتور، سیستم فرمان یا امکانات ناوبری شرایط مناسبی نداشته و این نقص در وقوع حادثه نقش داشته است، مسئولیت مالک یا مدیر کشتی ممکن است مطرح شود. همچنین نگهداری نامناسب و انجام ندادن تعمیرات ضروری میتواند در ارزیابی مسئولیت مؤثر باشد.
از طرف دیگر، مالک لزوما در هر حادثه‌ای مسئول تمام خسارت‌ها نیست. اگر حادثه به دلیل شرایط استثنایی، رفتار شخص ثالث یا عامل دیگری رخ داده باشد، ممکن است دامنه مسئولیت تغییر کند. قراردادهای اجاره کشتی نیز اهمیت زیادی دارند. در قراردادهای مختلف چارتر، وظایف مالک، مستأجر، فرمانده و خدمه ممکن است متفاوت باشد. بنابراین برای تعیین مسئولیت باید مفاد قرارداد و قانون حاکم بر آن بررسی شود. در پرونده‌های پیچیده، بررسی گزارش کارشناسی، سوابق نگهداری و اطلاعات عملیاتی کشتی برای تعیین سهم هر طرف اهمیت زیادی دارد.
نقش فرمانده و خدمه در مسئولیت ناشی از زمینگیر شدن کشتی چیست؟
فرمانده کشتی مسئولیت مهمی در هدایت ایمن کشتی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با ناوبری دارد. در هنگام حرکت، انتخاب مسیر، رعایت علائم دریایی، توجه به وضعیت آب‌وهوا و استفاده صحیح از تجهیزات ناوبری از جمله مواردی هستند که ممکن است در بررسی عملکرد فرمانده مورد توجه قرار گیرند.
اگر زمینگیر شدن ناشی از اشتباه جدی در ناوبری یا رعایت نکردن الزامات ایمنی باشد، مسئولیت فرمانده یا سایر اعضای خدمه ممکن است مطرح شود. البته تشخیص خطا نیازمند بررسی شرایط واقعی حادثه است و نمی‌توان صرف وقوع زمینگیر شدن را به معنی قصور فرمانده دانست. خدمه نیز باید وظایف خود را مطابق دستورالعمل‌های کشتی و استانداردهای ایمنی انجام دهند. گزارشهای ثبت‌شده در دفتر کشتی، اطلاعات سیستمهای ناوبری و اظهارات اعضای خدمه میتوانند برای بازسازی روند حادثه مورد استفاده قرار گیرند.
همچنین باید بررسی شود آیا فرمانده اطلاعات کافی و تجهیزات لازم برای تصمیم‌گیری در اختیار داشته است یا خیر. مشکلات فنی یا اطلاعات نادرست درباره مسیر میتوانند در تحلیل نهایی مؤثر باشند. بنابراین مسئولیت فرمانده و خدمه باید بر اساس عملکرد واقعی آن‌ها و شرایط موجود در زمان حادثه ارزیابی شود.
زمینگیر شدن کشتی چه تاثیری بر محموله و مسئولیت شرکت حمل دارد؟
اگر کشتی در زمان حمل کالا زمینگیر شود، ممکن است محموله نیز دچار خسارت شود. ورود آب به انبار، ضربه به کانتینرها، تغییر شرایط نگهداری یا تأخیر طولانی در تحویل میتواند خسارتهای مختلفی ایجاد کند. در این شرایط، مسئولیت شرکت حمل باید بر اساس قرارداد حمل، مقررات مربوط و علت حادثه بررسی شود. شرکت حمل معمولا وظایفی در زمینه مراقبت و حمل صحیح کالا دارد، اما مسئولیت آن در همه حوادث به یک شکل نیست. اگر ثابت شود خسارت نتیجه قصور یا تخلف شرکت حمل یا عوامل آن بوده، امکان مطالبه خسارت وجود دارد.
از طرف دیگر، برخی حوادث دریایی ممکن است تحت شرایط خاص مشمول معافیت‌ها یا محدودیت‌های مسئولیت شوند. نحوه بسته‌بندی کالا، ماهیت محموله، وضعیت کشتی و شرایط حادثه نیز اهمیت دارند.
برای طرح ادعا، مدارکی مانند بارنامه، قرارداد حمل، گزارش خسارت، تصاویر کالا، اسناد تحویل و گزارش کارشناسی میتوانند اهمیت زیادی داشته باشند. به همین دلیل، صاحب کالا باید پس از وقوع حادثه مستندات مربوط به وضعیت محموله و زمان ایجاد خسارت را تا حد امکان حفظ کند تا امکان بررسی مسئولیت و میزان خسارت فراهم باشد.
آیا زمینگیر شدن کشتی میتواند موجب مسئولیت در برابر محیطزیست شود؟
زمینگیر شدن کشتی در برخی شرایط میتواند پیامدهای زیستمحیطی داشته باشد. اگر برخورد با بستر دریا باعث آسیب به بدنه و نشت سوخت، روغن یا مواد خطرناک شود، آلودگی آب و سواحل ممکن است به وجود آید. در چنین شرایطی، علاوه بر خسارت مستقیم به کشتی و محموله، موضوع مسئولیت زیستمحیطی نیز مطرح می‌شود. میزان مسئولیت به نوع ماده آلاینده، میزان نشت، محل حادثه، قوانین داخلی و مقررات بین‌المللی قابل اعمال بستگی دارد. هزینه پاک‌سازی، اقدامات اضطراری، خسارت واردشده به منابع طبیعی و خسارت اشخاص ثالث ممکن است در مطالبه‌ها مورد توجه قرار گیرد.
اقدامات سریع پس از حادثه نیز اهمیت زیادی دارند. مالک یا بهره‌بردار ممکن است ملزم به اطلاع‌رسانی، کنترل نشت و همکاری با نهادهای مسئول باشد. در پرونده‌های زیستمحیطی، گزارشهای فنی و نمونه‌برداری میتوانند برای تعیین میزان آلودگی و ارتباط آن با حادثه اهمیت داشته باشند. بنابراین زمینگیر شدن کشتی ممکن است فراتر از یک خسارت دریایی معمولی باشد و در صورت ایجاد آلودگی، مجموعه‌ای از تعهدات و مسئولیت‌های حقوقی و مالی را برای اشخاص مرتبط با کشتی ایجاد کند.
نقش بیمه در جبران خسارت ناشی از زمینگیر شدن کشتی چیست؟
بیمه یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت ریسک در حوادث دریایی است. زمینگیر شدن کشتی ممکن است خسارت قابل توجهی به بدنه، تجهیزات، محموله و حتی اشخاص ثالث وارد کند. نوع بیمهنامه تعیین میکند چه خسارتهایی تحت پوشش قرار می‌گیرند و چه شرایطی برای پرداخت خسارت وجود دارد.
بیمه بدنه و ماشینآلات کشتی میتواند برخی خسارتهای واردشده به خود کشتی را پوشش دهد. در مقابل، بیمههای مرتبط با مسئولیت مالکان کشتی ممکن است برای برخی مطالبات اشخاص ثالث، آلودگی یا هزینه‌های خاص کاربرد داشته باشند. پس از حادثه، اطلاع‌رسانی سریع به بیمه‌گر و تهیه گزارش دقیق اهمیت زیادی دارد. بیمه‌گر ممکن است برای ارزیابی خسارت، کارشناس اعزام کند و مدارکی مانند گزارش حادثه، تصاویر، گزارش تعمیرات و اسناد هزینه‌ها را درخواست کند.
شرایط بیمهنامه نیز باید با دقت بررسی شود. فرانشیز، استثنائات، حدود پوشش و تعهدات بیمه‌شده میتوانند بر میزان جبران خسارت اثر بگذارند. در صورت اختلاف درباره پوشش یا میزان خسارت، مفاد بیمهنامه و قانون حاکم بر قرارداد بیمه مبنای بررسی قرار می‌گیرند. مستندسازی دقیق از زمان وقوع حادثه تا مرحله تعمیر و جبران خسارت اهمیت زیادی دارد.
هزینه‌های نجات و بیرون کشیدن کشتی از نظر حقوقی
پس از زمینگیر شدن کشتی، ممکن است برای بازگرداندن آن به آب به عملیات نجات یا یدک‌کشی نیاز باشد. این عملیات میتواند هزینه زیادی داشته باشد و گاهی شامل استفاده از یدک‌کش، تجهیزات تخصصی، نیروی انسانی و اقدامات فنی پیچیده است.
از نظر حقوقی، مسئول پرداخت هزینه‌های نجات به شرایط حادثه، قراردادهای موجود و مقررات قابل اعمال بستگی دارد. در برخی موارد، قرارداد نجات پیش از انجام عملیات تنظیم می‌شود و شرایط مالی و تعهدات طرفین در آن مشخص می‌شود. اگر عملیات نجات برای جلوگیری از خسارت گسترده‌تر انجام شده باشد، ممکن است موضوع هزینه‌های نجات در ارتباط با بیمه یا سایر مسئولیت‌های مالی نیز مطرح شود. موفقیت عملیات، میزان خطر، ارزش اموال نجات‌یافته و خدمات ارائه‌شده میتوانند در ارزیابی هزینه‌ها اهمیت داشته باشند.
همچنین اگر زمینگیر شدن ناشی از تقصیر یک طرف باشد، ممکن است هزینه‌های مرتبط با نجات در چارچوب مطالبه خسارت علیه شخص مسئول مطرح شود. به همین دلیل، تمام قراردادها، گزارشهای عملیات، صورت‌حساب‌ها و مستندات مربوط به اقدامات نجات باید حفظ شوند. این مدارک در تعیین مسئولیت و بررسی قابل مطالبه بودن هزینه‌ها نقش مهمی دارند.
اختلافات حقوقی ناشی از زمینگیر شدن کشتی چگونه حل می‌شوند؟
زمینگیر شدن کشتی ممکن است میان مالک، مستأجر، شرکت حمل، صاحب کالا، بیمه‌گر، شرکت نجات یا اشخاص ثالث اختلاف ایجاد کند. نوع اختلاف تعیین میکند که چه سازوکار حقوقی برای حل آن مناسب‌تر باشد. در بسیاری از قراردادهای دریایی، روش حل اختلاف از قبل مشخص شده است. برخی قراردادها داوری را پیش‌بینی می‌کنند و برخی دیگر دادگاه مشخصی را به عنوان مرجع رسیدگی تعیین می‌کنند. قانون حاکم بر قرارداد نیز میتواند در تعیین مرجع و نحوه رسیدگی اهمیت داشته باشد.
برای رسیدگی به اختلاف، مدارک فنی و قراردادی اهمیت زیادی دارند. گزارش کارشناسی، اطلاعات ناوبری، دفتر ثبت وقایع کشتی، قرارداد حمل، بارنامه، بیمهنامه و اسناد مربوط به عملیات نجات میتوانند برای اثبات ادعاها مورد استفاده قرار گیرند.
در اختلافات مربوط به خسارت محموله نیز باید میزان خسارت و رابطه آن با حادثه مشخص شود. همچنین در برخی پرونده‌ها، موضوع مسئولیت مشترک چند طرف مطرح می‌شود. به دلیل پیچیدگی حقوق دریایی و تفاوت قوانین کشورها، بررسی قراردادها و مقررات قابل اعمال پیش از اقدام حقوقی اهمیت زیادی دارد. استفاده از مشاور متخصص در حقوق دریایی میتواند به تعیین مسیر مناسب برای پیگیری اختلاف کمک کند.
برای پیگیری حقوقی حادثه زمینگیر شدن کشتی چه مدارکی لازم است؟
مستندسازی حادثه یکی از مهم‌ترین مراحل پیگیری حقوقی زمینگیر شدن کشتی است. هرچه اطلاعات دقیق‌تری درباره زمان، مکان، شرایط و نحوه وقوع حادثه وجود داشته باشد، بررسی مسئولیت و خسارت آسان‌تر خواهد بود. گزارش رسمی حادثه، دفتر ثبت وقایع کشتی، اطلاعات سیستمهای ناوبری، گزارشهای هواشناسی و نقشه‌های دریایی از جمله مدارک مهم هستند. سوابق تعمیر و نگهداری کشتی نیز میتوانند برای بررسی احتمال وجود نقص فنی مورد استفاده قرار گیرند.
در صورتی که محموله آسیب دیده باشد، بارنامه، فاکتور کالا، گزارش بازرسی، تصاویر خسارت و اسناد مربوط به تحویل محموله اهمیت دارند. بیمهنامه و مکاتبات انجام‌شده با بیمه‌گر نیز باید حفظ شوند. اگر عملیات نجات یا یدک‌کشی انجام شده باشد، قرارداد نجات، گزارش عملیات و صورت‌حساب هزینه‌ها نیز میتوانند در پرونده مورد استفاده قرار گیرند.
همچنین بهتر است تصاویر و ویدئوهای مربوط به وضعیت کشتی، محل حادثه و خسارت‌ها از زمان وقوع حادثه نگهداری شوند. مهلت‌های قانونی طرح دعوا یا اعلام خسارت باید بررسی شوند، زیرا در برخی دعاوی دریایی محدودیت زمانی وجود دارد. تعیین قانون حاکم و مرجع صالح نیز پیش از اقدام حقوقی اهمیت اساسی دارد.
سوالات متداول از زمینگیر شدن کشتی از نظر حقوقی
زمینگیر شدن کشتی از نظر حقوقی چه پیامدهایی دارد؟
زمینگیر شدن کشتی میتواند موجب خسارت به بدنه و تجهیزات، محموله، اموال اشخاص ثالث و در برخی موارد محیطزیست شود. تعیین مسئولیت به علت حادثه، قراردادهای موجود، قوانین قابل اعمال و میزان تقصیر هر یک از طرفهای مرتبط بستگی دارد.
چه عواملی میتوانند باعث مسئولیت حقوقی در زمینگیر شدن کشتی شوند؟
خطای ناوبری، نقص فنی، نگهداری نامناسب، رعایت نکردن الزامات ایمنی و برخی شرایط مرتبط با مدیریت یا بهره‌برداری کشتی میتوانند در ایجاد مسئولیت مؤثر باشند. شرایط جوی، وضعیت آبراه و عملکرد اشخاص ثالث نیز باید هنگام بررسی علت حادثه در نظر گرفته شوند.
آیا زمینگیر شدن کشتی میتواند باعث خسارت به محموله شود؟
بله. ورود آب به انبار، آسیب به کانتینرها، ضربه به کالا و تأخیر در تحویل میتوانند از پیامدهای زمینگیر شدن کشتی باشند. مسئولیت شرکت حمل یا سایر اشخاص باید بر اساس قرارداد حمل، بارنامه، مقررات مربوط و علت ایجاد خسارت بررسی شود.
بیمه چه نقشی در جبران خسارت زمینگیر شدن کشتی دارد؟
نوع بیمهنامه مشخص میکند چه خسارتهایی تحت پوشش قرار دارند. بیمه بدنه و ماشینآلات میتواند خسارتهای واردشده به کشتی را پوشش دهد و بیمههای مسئولیت نیز ممکن است برخی مطالبات اشخاص ثالث و خسارتهای زیستمحیطی را پوشش دهند. شرایط، استثنائات و حدود پوشش بیمهنامه باید بررسی شود.
برای پیگیری حقوقی زمینگیر شدن کشتی چه مدارکی لازم است؟
گزارش حادثه، اطلاعات سیستمهای ناوبری، دفتر ثبت وقایع کشتی، گزارشهای هواشناسی، سوابق تعمیر و نگهداری، قرارداد حمل، بارنامه، بیمهنامه، گزارش کارشناسی و اسناد مربوط به عملیات نجات از مدارک مهم هستند. تصاویر و مستندات خسارت نیز میتوانند در اثبات ادعاها مؤثر باشند.
اگر زمین گیر شدن کشتی به خاطر اشتباه کاپیتان باشه، صاحب بار باید از کاپیتان شکایت کنه یا شرکت کشتیرانی؟
معمولا صرف اشتباه کاپیتان به این معنا نیست که صاحب کالا باید مستقیما علیه خود کاپیتان اقدام کند. مسئولیت ممکن است متوجه مالک کشتی، متصدی حمل یا اشخاص دیگری باشد و قرارداد حمل و علت دقیق حادثه هم اهمیت زیادی دارد. برای تعیین طرف مسئول باید اسناد حمل و گزارش حادثه بررسی شود.
اگر مشخص بشه عمق مسیر دریایی درست اعلام نشده و کشتی به همین دلیل به گل نشسته، باز هم مالک کشتی مسئوله؟
لزوما خیر. اگر نقص اطلاعات مسیر، وضعیت آبراه یا قصور مرجع مسئول در نگهداری مسیر در وقوع حادثه موثر بوده باشد، بحث مسئولیت آن مرجع هم مطرح می شود. البته باید رابطه بین آن قصور و زمین گیر شدن کشتی با مدارک فنی و گزارش های مربوط به حادثه اثبات شود.
در این جور حوادث خسارت صاحب بار هم بیمه پرداخت می کنه یا اول باید تقصیر کشتی ثابت بشه؟
بستگی به نوع بیمه نامه و پوشش های آن دارد. در بعضی موارد امکان مطالبه خسارت از بیمه بدون تعیین نهایی مسئول حادثه وجود دارد و بیمه گر بعدا می تواند برای بازیافت خسارت به مسئول مراجعه کند. شرایط و استثنائات بیمه نامه در این موضوع تعیین کننده است.
اگه برای آزاد کردن کشتی مجبور بشن بخشی از بار رو تخلیه یا حتی فدا کنن، خسارت اون بار فقط با صاحب همون کالاست؟
در بعضی شرایط ممکن است موضوع خسارت مشترک دریایی یا General Average مطرح شود. در این حالت اگر اقدام انجام شده برای نجات مشترک کشتی و اموال موجود در سفر دریایی واجد شرایط لازم باشد، هزینه یا خسارت صرفا بر عهده صاحب همان کالا باقی نمی ماند. تشخیص آن به شرایط دقیق حادثه بستگی دارد.
اگر کشتی عمدا برای جلوگیری از یک حادثه بزرگتر به سمت کم عمق هدایت بشه، باز هم از نظر حقوقی زمین گیر شدن حادثه حساب میشه؟
زمین گیر کردن عمدی کشتی برای جلوگیری از خطر بزرگتر از نظر حقوقی با زمین گیر شدن ناشی از خطای ناوبری یکسان نیست. در چنین حالتی ضرورت تصمیم فرمانده، میزان خطر موجود و معقول بودن اقدام انجام شده اهمیت زیادی دارد و حتی ممکن است آثار مربوط به خسارت مشترک دریایی مطرح شود.
برای اثبات اینکه زمین گیر شدن به خاطر خطای خدمه بوده معمولا چه مدرکی مهم تره؟
یک مدرک به تنهایی تعیین کننده نیست. اطلاعات ناوبری، گزارش فرمانده و خدمه، داده های ثبت شده کشتی، وضعیت آب و هوا و عمق آبراه، نقشه های دریایی و گزارش کارشناسی می توانند در تعیین علت حادثه موثر باشند. مجموعه این مدارک باید کنار هم بررسی شود.
اگه کشتی خارجی داخل آب های ایران به گل بشینه، رسیدگی به خسارتش حتما باید در دادگاه ایران انجام بشه؟
خیر، نمی توان در همه پرونده ها چنین نتیجه ای گرفت. محل وقوع حادثه مهم است اما تابعیت کشتی، قراردادهای حمل و اجاره، شرط صلاحیت یا داوری و نوع دعوا هم می تواند در تعیین مرجع رسیدگی موثر باشد. برای پاسخ قطعی باید اسناد قراردادی پرونده بررسی شود.
اگر بعد از به گل نشستن کشتی، بار چند هفته دیر به مقصد برسه، خسارت تاخیر هم قابل مطالبه هست؟
در بعضی پرونده ها امکان مطالبه خسارت ناشی از تاخیر وجود دارد، اما این موضوع به قرارداد حمل، علت زمین گیر شدن، نوع خسارت و قواعد حاکم بر حمل بستگی دارد. صرف وقوع تاخیر همیشه برای دریافت خسارت کافی نیست و باید مسئولیت و میزان زیان قابل مطالبه مشخص شود.
هزینه یدک کش ها و نجات کشتی بعد از زمین گیر شدن رو معمولا چه کسی باید بده؟
پاسخ به نوع عملیات و قرارداد نجات بستگی دارد. ممکن است هزینه ابتدا توسط مالک یا بهره بردار کشتی پرداخت شود، اما در ادامه امکان تقسیم یا مطالبه برخی هزینه ها از بیمه گر یا سایر ذینفعان وجود داشته باشد. اگر عملیات عنوان نجات دریایی پیدا کند، قواعد خاص خودش را خواهد داشت.
اگه هم کاپیتان اشتباه کرده باشه هم مسیر بندر مشکل داشته باشه، مسئولیت فقط گردن یک نفر میفته؟
لزومی ندارد مسئولیت فقط متوجه یک شخص باشد. در حوادث دریایی ممکن است چند عامل به صورت همزمان در وقوع خسارت نقش داشته باشند و سهم مسئولیت هر طرف بر اساس میزان تاثیر رفتار او، قراردادها و قانون حاکم تعیین شود. معمولا برای این موضوع بررسی فنی حادثه در کنار بررسی حقوقی لازم است.