فرمانده کشتی
میتوان گفت که فرمانده کشتی طبق قانون دو شخص (دو شخصیت در یک فرد) به حساب میآید. یعنی هم نماینده مالک کشتی است و هم نماینده صاحب یا صاحبان کالا. در هر کدام از این موقعیتها دارای وظایف و اختیارات معینی است.
اختیارات فرمانده کشتی در حقوق دریایی ایران
وظایف فرمانده کشتی
وظایف فرمانده کشتی در تصدی کشتی و تصرف داشتن کالا به شرح ذیل است:
- نخستین وظیفه او در مقابل صاحبان کالا عبارت است از از حمل کالا به مقصد تعیین شده با همان کشتی.
- او باید همه اقدامات لازم را برای حفظ و نگهداری کالا چه در حین سفر و چه در وقتی که کالا با خطر مواجه میشود به عمل آورد. در این راستا اعمال وی همیشه باید با در نظر گرفتن منافع صاحبان کالا باشد. اگر معقولانه، با هدف فوق، عمل نماید صرف نظر از اینکه چه باشد عملش قابل توجیه است.
- در موارد ضروری، یعنی زمانی که اقدامات فوق العاده مانند فروش بخشی از کالا باید صورت گیرد، او باید با مالکین کالا برای گرفتن دستورات تماس بگیرد، اگر گرفتن تماس با مالکین غیر ممکن باشد باید اعمال فوق العاده را در جهت منافع آنان انجام دهد.
- او باید مبالغ خسارت مشترک را برای آنهایی که مستحق دریافت آن هستند جمعآوری نماید اعم از اینکه این افراد مستحق، صاحبان کالا و یا مالک کشتی باشند و نیز از حق مالکیت کشتی برای حبس کالا در مواردی که لازم است تا زمان پرداخت مبالغ مذکور استفاده نماید.
- او باید وقته معقولی به گیرندگان کالا جهت تحویل گرفتن آن بدهد.
- او باید بدون انحراف ناموجه از مسیر و با سرعت مناسب سفر را انجام دهد.
- او باید همه اقدامات دیگری را که برای اجرای قرارداد لازم است انجام دهد.
طبق قانون
طبق قانون 1971 حمل دریایی کالا، هر فرستنده کالا چه کسب و اطلاعاتی در مورد علائم مشخصه کالا و تعداد بستهها و یا تعداد تکههای بار و یا وزن یا مقدار کالا، هر کدام که باشد، به متصدی حمل و نقل اعلام کند حق دارد تا از فرمانده یا نماینده دیگر متصدی حمل و نقل تقاضای صدور بارنامهای را بنماید اطلاعات فوق در آن وارد شده باشد. با این حال، باید گفت که فرمانده متعهد نیست هم تعداد بستهها و هم وزن را بنویسد اگر تعداد نوشته شد عبارت وزن نا معین وارد میگردد و دارای آثار حقوقی کامل خواهد بود. اگر فرمانده به دلایل معقولی به صحت اطلاعات داده شده شک داشته باشد و یا وسایل معقولی برای بازرسی آن نداشته باشد میتواند حتی از وارد کردن اظهاراتی که قانون مقرر داشته است امتناع نماید. اگر علائم مشخصه کالا و یا علائم مشخصه کانتینرهای آن واضح و به صورتی نباشد که معمولا تا پایان سفر دریای قابل دوام و خواندن باقی بماند فرمانده میتواند از درج این علائم مشخصه در بارنامه دریایی امتناع کند. همچنین طبق قانون 1971 هر فرستنده کالا میتواند بخواهد که در بارنامه دریایی اظهارات مربوط به وضعیت و شرایط ظاهری کالا را قید نمایند.
اختیارات فرمانده کشتی
در شرایط عادی
لازم است که بین اختیارات فرمانده که طبق قانون در مواقع عادی دارد و اختیارات وی در مواقع فوق العاده مانند روبرو شدن با خطر بزرگی دریای قائل به تفکیک شد. یک اصل کلی وجود دارد که نباید از نظر دور داشت و آن این است که حتی در صورت نبودن دستورات صریح که به موجب آن فرمانده مجاز به انجام کاری میشود، فرمانده کشتی دارای اختیارات وسیعی است که شامل کلیه اعمال متعارف و لازم برای به کار گرفتن و اداره کشتی است. فرمانده میتواند برای اجاره کشتی قرارداد و توافق نامههایی منعقد و امضا نماید که کالا را در مقابل پرداخت کرایه حمل کند. صرف نظر از اعلامهای مغایر، افرادی که با فرمانده معامله میکنند میتوانند چنین فرض کنند که فرمانده کشتی نماینده کل مالکان کشتی است و اختیار دارد که آنان را نسبت به مقاصدی که کشتی برای آن معمولا به کار گرفته میشود با شرایطی که در این باره تعیین میشود متعهد نماید. فرمانده حمله مجانی کالا را ندارد و نمیتواند بارنامهای را امضا کند که به موجب آن کرایههای کمتر از کرایه مالک کشتی در قرارداد آورده دریافت نماید. همچنین اختیار فرمانده یک کشتی خارجی برای تنظیم قرارداد از جانب مالکان کشتی معمولا توسط قانون صاحب پرچم تعیین میگردد.
سوالات متداول درمورد فرمانده کشتی
فرمانده کشتی چه دو نقش قانونی دارد؟
فرمانده کشتی هم نماینده مالک کشتی است و هم نماینده صاحبان کالا، و در هر یک از این نقشها وظایف و اختیارات مشخصی دارد.
وظایف اصلی فرمانده کشتی در قبال کالا چیست؟
فرمانده موظف است کالا را به مقصد تعیین شده حمل کند، از آن حفاظت و نگهداری نماید، اقدامات فوقالعاده برای حفظ منافع صاحبان کالا انجام دهد و مبالغ خسارت مشترک را جمعآوری کند.
فرمانده کشتی در شرایط فوقالعاده چه اقداماتی میتواند انجام دهد؟
در شرایط اضطراری مانند مواجهه با خطر یا نیاز به فروش بخشی از کالا، فرمانده باید اقدامات لازم را در جهت منافع صاحبان کالا انجام دهد و در صورت امکان با آنها تماس گرفته و دستوراتشان را جویا شود.
مسئولیت بارنامه دریایی با فرمانده کشتی چگونه است؟
فرمانده موظف است اطلاعات مربوط به کالا از جمله تعداد بستهها و علائم مشخصه آنها را در بارنامه وارد کند. در صورت شک به صحت اطلاعات یا نامشخص بودن علائم، میتواند از درج آنها امتناع نماید.
اختیارات فرمانده کشتی در شرایط عادی چیست؟
فرمانده دارای اختیارات وسیع برای اداره کشتی، انعقاد قراردادهای اجاره کشتی و صدور بارنامه است. او میتواند اقدامات متعارف لازم برای به کار گرفتن و اداره کشتی را انجام دهد، مشروط بر اینکه با منافع مالک و صاحبان کالا مغایرت نداشته باشد.
آیا فرمانده کشتی میتواند کرایه کمتر از مقدار تعیین شده توسط مالک دریافت کند؟
خیر، فرمانده نمیتواند بارنامهای امضا کند که کرایه کمتر از کرایه تعیین شده توسط مالک کشتی در قرارداد آورده شده باشد.
من یه کالا برای حمل و نقل با کشتی دارم. فرمانده کشتی مسئولیتش در برابر کالای من چیه؟
مسئولیت اصلی فرمانده کشتی در برابر کالای شما، حمل کالا به مقصد تعیینشده با همان کشتی است. همچنین، او موظف است تمام اقدامات لازم برای حفظ و نگهداری کالا را، حتی در شرایط خطر، به عمل آورد. اقدامات او باید همواره با در نظر گرفتن منافع صاحبان کالا باشد.
اگر یه اتفاقی بیفته و کالا در معرض خطر باشه، فرمانده کشتی میتونه بدون اجازه من اونو بفروشه؟
در موارد ضروری، مانند زمانی که کالا با خطر بزرگی مواجه میشود، فرمانده کشتی موظف است ابتدا با مالکان کالا تماس بگیرد و دستورات لازم را دریافت کند. اگر این کار غیرممکن باشد، او میتواند اقدامات فوقالعاده مانند فروش بخشی از کالا را به نفع صاحبان آن انجام دهد، اما این اقدام باید کاملاً منطقی و ضروری باشد.
اگه روی بارنامه، وزن بار من درست نوشته نشده باشه، میتونم به فرمانده اعتراض کنم؟
بر اساس قانون ۱۹۷۱ حمل دریایی کالا، شما به عنوان فرستنده حق دارید از فرمانده کشتی تقاضای صدور بارنامه با اطلاعات دقیق وزن و تعداد بستهها را داشته باشید. با این حال، اگر فرمانده به دلایل معقول به صحت اطلاعات داده شده شک داشته باشد یا ابزار کافی برای بازرسی نداشته باشد، میتواند از وارد کردن اظهارات دقیق امتناع نماید و عبارت “وزن نامعین” را در بارنامه قید کند.
فرمانده کشتی میتونه به جای مالک کشتی قرارداد ببنده؟
بله، فرمانده کشتی به عنوان نماینده مالک کشتی اختیاراتی دارد که شامل انجام تمام اعمال متعارف و لازم برای به کار گرفتن و اداره کشتی است. او میتواند قراردادهایی را برای حمل کالا در قبال دریافت کرایه منعقد و امضا کند. البته این قرارداد نباید شامل حمل رایگان یا کرایه کمتر از مقدار تعیین شده توسط مالک باشد.
میشه به فرمانده کشتی گفت که از یه مسیر دیگه برای رسیدن به مقصد استفاده کنه؟
خیر، یکی از وظایف فرمانده کشتی، انجام سفر بدون انحراف ناموجه از مسیر و با سرعت مناسب است. او موظف است تمام اقدامات لازم برای اجرای قرارداد حمل و نقل را انجام دهد و این شامل پیروی از مسیر تعیین شده برای سفر است.
اگه یه نفر یه محموله رو مجانی بخواد بفرسته، فرمانده کشتی میتونه این درخواست رو قبول کنه؟
خیر، فرمانده کشتی اختیار حمل مجانی کالا را ندارد. او همچنین نمیتواند بارنامهای را امضا کند که به موجب آن کرایه کمتری نسبت به نرخ مالک کشتی دریافت کند. این امر به دلیل حفظ منافع مالی مالک کشتی است.
وقتی محموله من به مقصد میرسه، تا چه مدتی میتونم اونو تحویل بگیرم؟
فرمانده کشتی موظف است وقت معقولی به گیرندگان کالا بدهد تا بتوانند آن را تحویل بگیرند. این زمان برای تحویل کالا، باید برای گیرندگان مناسب و کافی باشد.
دو شخصیت در یک فرد که تو متن گفتید یعنی چی؟
این عبارت به این معنی است که فرمانده کشتی همزمان هم نماینده مالک کشتی است و هم نماینده صاحب یا صاحبان کالا. او در هر دو نقش، وظایف و اختیارات مشخصی دارد و باید در تصمیمات خود، منافع هر دو طرف را در نظر بگیرد.
اگه یه نفر یه کالای خطرناک داشته باشه و به فرمانده اطلاع نده، فرمانده مسئولیتش چیه؟
قوانین حمل دریایی، فرستنده کالا را موظف به اعلام اطلاعات صحیح در مورد کالا میدانند. اگر فرستنده اطلاعات غلط بدهد و کالای خطرناک باعث آسیب به کشتی یا سایر کالاها شود، فرستنده مسئول خسارات وارده است و فرمانده کشتی در صورت عدم اطلاع، مسئولیتی نخواهد داشت.
حق حبس که تو متن گفتید یعنی چی؟
حق حبس در حقوق دریایی به این معنی است که فرمانده کشتی یا مالک آن، میتواند کالاها را نزد خود نگه دارد و از تحویل آنها به گیرنده خودداری کند تا زمانی که مبالغ مربوط به خسارت مشترک یا سایر هزینههای قانونی پرداخت شود. این یک حق تضمینی برای مالک کشتی است.